9 Haziran 2026 Salı

BOZKURT İŞARETİ ve ÜLKÜCÜLER

 




Bozkurt İşareti ve Ülkücülerin Kullandığı Bozkurt Selâmı

Türkiye’de Ülkücüler arasında 1992’de başlayan ve Türk milliyetçiliğini ve Türkçülüğü sembolize eden bir tür el işaretidir. Bu diğer Türk cumhuriyetlerinde siyasi bir görüşe Türkiye’deki gibi bağlı olmadan benzer işaret kullanılmaktadır. Bu Bozkurt işareti Türk mitolojisinde anlam taşıyan bu sembol olup, bir siyasi görüşü temsil etmeden Türk halkları arasında kullanılagelmiş bir tür işarettir. Ancak Türkiye'de ise bu Kurt işaretini, genellikle MHP tekeline almış ve Ülkü Ocakları'yla özdeşleştirmiş olup, diğer Türkler bu işarette çekinceme koymasına neden olmuştur. (Kurt başlı tuğlar hâkimiyet alametiydi". Prof. Dr. Erhan Afyoncu. Sabah. İlber Ortaylı Anlatıyor: “Bozkurt” Türkler İçin Ne İfade Ediyor?”. CNN Türk.)

Kurt işretinin tarihçesi olarak, tarihçi Prof. Dr. Ahmet Taşağıl'ın anlatımlarına göre Kurt simgesi, Orta Asya'da yaşayan bütün Türk boyları bu sembolü 4’cü ve 5’inci yüzyıllarda kullanmıştır. Bu sembol ilk olarak MÖ 174'te Wusun adlı bir Türk boyu tarafından kullanılmıştır. (1) Sözcü gazetesi yazarı Ozan Bosun'a göre bozkurt işareti, Budizm kültüründen geçmiş bir semboldür. 10. yüzyılda şair olan Firdevs’inin Şehnâme destanındaki minyatürlerde bozkurt işareti yapan kadınlar resmedilmiştir. 6. yüzyıla ait bir bozkurt işareti yapan heykel Çin'de bulunmuştur. (2)

(1) Grey wolf sign, “Timeless emblem of thousands years of Turkish heritage” www.aa.com.tr.
(2) Ozan Bosun (2018), “Bozkurt işareti nedir? Ne anlama geliyor? İşte Bozkurt işaretinin tarihçesi”


Hanım Halilova'ya göre 1992 yılında Bozkurt işareti, Türkiye'de ilk olarak Milliyetçi Hareket Partisi'nin kurucusu Alparslan Türkeş tarafından Azerbaycan mitingi sonrası kullanılmıştır. Tarihi bin yıllara dayanan bu işarete Türkeş tarafından farklı bir anlam atfedilmiştir. Türkeş tarafından işaret, İslam ve Türklük kavramlarını birleştiren bir anlamla kullanıldı. (1-2) Türkeş, işareti açıklarken “Türk İslam mührünü dünyaya vuracağız” ifadesini kullandı. Türkeş'e lideri olduğu MHP ve kendisine bağlı Ülkü Ocakları işareti sembol olarak kullanmaya başlarlar. (3) 

Bosun'un iddiasına göre bu işaret, 1991'de Bakü’de Ebulfez Elçibey'in düzenlediği mitingde insanların Türkeş'i bu işaretle selamlaması nedeniyle Türkiye'ye yayılmıştır.

(1) Prof. Dr. Hanım Halilova: “Türkeş'e bunu ben öğrettim". Odatv.
(2) İmanov, Ali (2023). “Sinema Filmlerinde Kurt İmgesi -Modern Dünya Halklarının Kültüründe Kurt İmgesinin Rolü ve İşlevi.” Eğitim Yayınevi. s. 38-40.
(3) Kıbrıs’ta Osmanlı Öncesi Türkler Sempozyumu: I. Uluslararası bildiri tam metin kitabı.

Azerbaycanlı Hanım Halilova’ın verdiği bir röportajda bozkurt işaretinin MHP'nin işareti olmadığını, Türklüğün simgelerinden birisi olduğunu belirtmiş, Rusların simgesinin ayı, Fransızların horoz, İngilizlerin aslan motiflerinin olduğunu, Türklerin ise simgesinin bozkurt olduğunu söylemiştir. Ayrıca, Türkeş’in bu işareti Azerbaycan'dan öğrendiğini vurgulamış ve bu işaretin siyasi bir sembol olmadığını belirtmiş, işaretin Türkiye'de keşfedilmesini sağlandığını söylemiştir. Halilova’ya göre, 1992'de Türkeş'in Azerbaycan'ı ziyaretinde, Azatlık Meydanı'nda toplanan bir milyon kişilik kalabalığın bozkurt işareti yaptığını gören Türkeş, bu işaretin anlamını sormuş ve ona bunun eski Türklerden gelen bir işaret olduğunu ve eski devletlerce kullanıldığını söylemiştir. (Prof. Dr. Hanım Halilova: “Türkeş'e bunu ben öğrettim". Odatv.)

AKP’li eski milletvekili İbrahim Korkmaz, Borzkurt işaretini eleştirmiştir…
İbrahim Korkmaz’a göre Bozkurt selamı ve milliyetçiliğin İslam'a aykırı olduğunu düşünen İslamcılar eleştirilmiştir. Eski AKP milletvekili İbrahim Korkmaz, bozkurt işaretinin “Hristiyan Gagavuzlar tarafından kullanıldığı için İslam'ın ruhuna aykırı” olduğunu söylemiştir.

İslamcı terör örgütü IŞİD ise, “Türkiye ve Irkçılık Ateşi” adlı bir propaganda videosunda bir militan, bozkurt işaretinin ve Türkler arasındaki her türlü kurt sembolüne karşı koyup “putperestlik” olduğunu söylemiştir.

Evrensel gazetesinde köşe yazarı Nuray Sancar, bozkurt işaretini, “Sedat Peker, Abdullah Çatlı gibi mafya şeflerinin, kanuni olmayan paramiliter grup mensuplarının, kara para aklayıcılarının kullandığı bir işaret” olarak tanımlayarak onu Hitler selamına benzetmiş ve milli bir sembole dönüştürülmesine karşı çıkmıştır.

2018 yılında Kurt işareti yapmayı, Fransa ve Avusturya'da yasaklanmıştır. Almanya'da sağ ve sol görüşlü birçok siyasetçi bozkurt selamının yasaklanmasını teklif etmiştir. (Selman Zebil Haziran 2026)

Hiç yorum yok:

TÜRK TARİHİNDE BOZKURT'UN ANLAM ve TARİHİ

Bozkurt’un Anlamı ve Tarihi Bozkurt sembolü, Bozkurt işareti veya Bozkurt eylemleri, Türklerin mitlerinden gelme olup, siyasi bir simge duru...