9 Haziran 2026 Salı

CUMHURİYETİN İLK YILLARINDA BOZKURT ARMALARI







CUMHURİYETİN İLK YILLARINDA BAŞLAYAN BOZKURT
Cumhuriyet’in ilk yıllarında bozkurt, özellikle milliyetçilik ve Türk kimliğini simgeleyen bir motif olarak ortaya çıkartılır. Yeni cumhuriyetle birlikte yani 1920’lerin ortalarında başlar ve yeni Türkiye Cumhuriyeti’nin çeşitli görsel materyallerinde bozkurt figürü kullanılmaya başlar. 1927’de piyasaya sürülen bazı pullarda ve paralarda Bozkurt resmedilirken, bazı yerlerde ve trenler üzerine resmedilmiştir. Bu dönemde bozkurt, bir yandan Orta Asya Türk kökenli mitolojik bir rehber olarak, diğer yandan da genç Cumhuriyet’in “yeni ufuklara ilerleyişini” temsil eden bir sembol olarak anlam kazanır...

1922’de çıkartılan Bozkurtlu pul 3x4 T.C Darphanesi renkli


Petrol Ofisi Kurt Arması

1941 yılında TP ilk genel müdürü Talha Sabuncu, Türk mitolojinin ana figürlerinden olan dişi kurdu, kurumun logosunda kullanmaya karar verir. Dişleri arasında kıvrımlı dili görünen bir kurt çizimi yapar, kırmızı bir halka içine alır ve Türkiye’nin en büyük kurumlarından biri olan Petrol Ofisi Şirketinin logosu olarak günümüze kadar süre gelir.

Cumhuriyet tarihinde bozkurt yeri…
Türkiye’de Ülkücü olmayan Türk vatandaşları Ülkücülerin elinde Türklerin mitolojik değerlerinden biri olan Bozkurt, 1960’lı yıllardan itibaren tekellerine almalarından dolayı, ulusal değerini yitirmiştir. Önceleri Kurt, Cumhuriyet Halk Partisi'nin (CHP) yukardaki resimlerde görüldüğü gibi bozkurt simgesi 6 ok içinde ve banknotlarda ve pullarda bir amblem olarak yer aldığını görülmektedir. Yani, kurt sembolün Cumhuriyet tarihindeki yeri ve konumu önemli yer tutmaktaydı.

Yani MHP’nin eline geçen Kurt logoları, yine yukardaki CHP’nin amblemi olan 6 ok içinde yer alan Bozkurt simgeli CHP'nin kuruluş logosu olduğuna dair açık bir kanıt olarak görülmektedir. Daha açıkçası, CHP'nin “Altı Ok” simgesinin 1933 yılından bu yana CHP'nin logosunda yer alarak kullanımda olduğu belirlenmektedir.

Bozkurt simgesinin İsmet İnönü tarafından kaldırıldığına dair söylenceler olsa da bu iddia edildiği, “Bozkurtlu bayrağın Atatürk döneminde kullanılıp İsmet İnönü döneminde kaldırıldığı” iddiası doğru olmadığını Prof. Dr. Hakkı Uyar’ın açıklamasında, İnönü’nün Bozkurt simgesinin değiştirildiğine yönelik hiçbir bulgu bulunmuyor.” Açıklaması yapar.

Açıklanan gerçekler…
CHP'nin kuruluşundan bu yana sembol kullanımı ile ilgili açıklamalarda bulunan Prof. Dr. Hakkı Uyar Teyit Hattı'na yaptığı açıklamada, “CHP, Altı Oklu bayrağı 1933 yılında kullanmaya başladı. Bayrağın nasıl kullanılacağı ve şekli CHF Bayrak Talimatında açıklandı. Altı oklu bayrağın tasarımı Gazi Eğitim Enstitüsü'nde Resim-İş Bölümü'nde görevli olan İsmail Hakkı Tonguç tarafından yapıldı. Cumhuriyet’in kuruluşunun 10. Yılı kutlamalarından önce altı oklu bayraklar parti örgütlerine gönderilmişti. Dolayısıyla CHP'nin resmi bayrağı altı oklu bayraktır.” dedi.

Atatürk döneminde bozkurt kullanımı yaygındı…
Cumhuriyet'in ilk yıllarında bir milli kimlik yaratma amacıyla bozkurt simgesinin yaygın olarak kullanıldığını belirten Prof. Dr. Hakkı Uyar, çeşitli mecralarda bu simgenin zamanla yaygınlaştığını açıkladı. Bozkurt simgesini siyasal figür olarak siyasi bir partinin elinde değil milli bir figür olarak görmek çok önemli

Hiç yorum yok:

TÜRK TARİHİNDE BOZKURT'UN ANLAM ve TARİHİ

Bozkurt’un Anlamı ve Tarihi Bozkurt sembolü, Bozkurt işareti veya Bozkurt eylemleri, Türklerin mitlerinden gelme olup, siyasi bir simge duru...